مصاحبه با دکتر حسنعلی معینی یکی از پژوهشگران برجسته کشور به مناسبت هفته پژوهش
به مناسبت هفته پژوهش، به سراغ پژوهشگر برجستهای رفتیم که این پژوهشگر با سالها تجربه و تلاش در عرصه علم و تحقیق، دستاوردهای قابل توجهی را به ارمغان آورده است.
در این مصاحبه، او به اهمیت پژوهش در جامعه و تأثیر آن بر پیشرفتهای علمی و فناوری پرداخت. همچنین، به چالشهایی که پژوهشگران با آن مواجه هستند، اشاره کرد و نکاتی درباره چگونگی ارتقاء فرهنگ پژوهش در کشور بیان نمود.
این پژوهشگر با اشاره به پروژههای جاری خود، توضیح داد که چگونه نتایج تحقیقاتش میتواند به حل مسائل اجتماعی و اقتصادی کمک کند. او همچنین بر لزوم حمایت بیشتر از پژوهشگران جوان و ایجاد بسترهای مناسب برای نوآوری تأکید کرد.
در پایان، این پژوهشگر از همه دانشگاهیان و دانشجویان خواست تا با جدیت بیشتری به تحقیق و پژوهش بپردازند و به آیندهای روشنتر برای جامعه کمک کنند.
این مصاحبه نشاندهنده اهمیت پژوهش در توسعه کشور و نقش کلیدی پژوهشگران در پیشبرد علم و فناوری است. گزیده ای از مصاحبه را در زیر می خوانید.
دکتر معینی، نقش پژوهش را در توسعه اقتصادی یک جامعه چگونه ارزیابی میکنید؟
پژوهش به عنوان یکی از ارکان اساسی توسعه پایدار، موتور محرک پیشرفت اقتصادی جوامع محسوب میشود و بدون آن، هرگونه رشد موقتی پایدار نخواهد ماند. در کشورهای توسعهیافته، سهم بودجه پژوهش حدود ۴ درصد است که به ازای هر واحد سرمایهگذاری، ۳۰ واحد سود اقتصادی ایجاد میکند و تولید ناخالص داخلی را تقویت مینماید. پژوهش با بهبود عملکرد بنگاههای اقتصادی و افزایش درآمدزایی، پیوند ارگانیک بین سیاستهای تحقیقاتی و اقتصادی برقرار میسازد.
آقای دکتر این نقش در ایران چگونه نمود پیدا میکند؟
در ایران، سهم بودجه پژوهش تنها حدود ۱ درصد است که نشاندهنده شکاف قابل توجه با استانداردهای جهانی و نظام پژوهشی موزائیکی به جای ارگانیک میباشد. این وضعیت مانع از بهرهبرداری کامل از ظرفیتهای علمی برای توسعه صنایع، کشاورزی و خدمات شده و پژوهش را از موتور اصلی پیشرفت دور کرده است. با این حال، شرکتهای دانشبنیان پتانسیل بالایی برای صادرات و رشد اقتصادی نشان دادهاند.
چه چالشهایی در مسیر پژوهشمحور کردن اقتصاد ایران وجود دارد؟
چالش اصلی، عدم ارتباط متقابل بین نظام تحقیقاتی و سیاستهای اقتصادی-اجتماعی است که توسعه را ناپایدار میکند. علاوه بر این، سرمایهگذاری کم بخش خصوصی در پژوهش و تمرکز بر بخش دولتی، خلأهای پژوهشی ایجاد کرده است. مخارج تحقیق و توسعه داخلی و خارجی نیز تأثیر کوتاه و بلندمدت مثبتی بر رشد اقتصادی دارند، اما نیازمند تقویت کانالهایی مانند واردات سرمایهای هستند.
راهکارهای پیشنهادی شما برای تقویت پژوهش در توسعه اقتصادی ایران چیست؟
دولت باید با اعطای امتیازات مالی و حمایت از بنگاههای پژوهشی، بخش خصوصی را ترغیب به سرمایهگذاری کند. تقویت شرکتهای دانشبنیان و افزایش بودجه پژوهش به سطح ۴ درصدی، همراه با پیوند ارگانیک نظامهای تحقیقاتی و اقتصادی، ضروری است. همچنین، تمرکز بر تحقیق و توسعه داخلی از طریق واردات فناوری و سرمایهگذاری خارجی، رشد اقتصادی را تسریع خواهد کرد.
در نهایت، پیام شما به پژوهشگران جوان ایران چیست؟
پژوهشگران جوان باید بر فرهنگ آیندهنگری و کاربرد یافتهها در امنیت ملی و رشد فرهنگی تمرکز کنند، زیرا پژوهش خاستگاه بالندگی جامعه است. با برنامهریزی دقیق، ایران میتواند تعادل توسعه همهجانبه را برقرار سازد و به الگویی برای کشورهای در حال توسعه تبدیل شود. هفته پژوهش فرصتی برای تقویت این نقش محوری است.
23 آذر 1404
هفته پژوهش